Mất ngủ có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Để có giấc ngủ ngon, việc hiểu rõ nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này là vô cùng quan trọng.

Mất ngủ có thể bao gồm ngủ không sâu giấc, khó đi vào giấc ngủ, thức dậy quá sớm và cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy. Tình trạng này gây mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân mất ngủ phổ biến bao gồm: Áp lực công việc, học tập, tài chính hoặc gia đình khiến tâm trí hoạt động quá mức vào ban đêm; các sự kiện căng thẳng trong cuộc sống hoặc sang chấn tâm lý như mất người thân, ly hôn, mất việc; thói quen ngủ kém; ăn quá nhiều vào buổi tối; rối loạn nhịp sinh học.

Ngoài ra, mất ngủ còn có thể liên quan đến rối loạn sức khỏe tâm thần, tác dụng phụ của một số loại thuốc, hoặc các bệnh lý như ung thư, đái tháo đường, bệnh tim mạch, hen suyễn.

Theo y học cổ truyền, mất ngủ thuộc chứng thất miên, do tâm thần bất an, thần không trú được trong tâm. Tâm là nơi trú ngụ của Thần; khi tâm suy yếu do khí huyết hư, lo nghĩ quá độ, nội nhiệt hoặc mất cân bằng âm dương sẽ sinh ra mất ngủ.

Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống và điều trị nguyên nhân, xoa bóp bấm huyệt là phương pháp hỗ trợ hiệu quả, giúp an thần, thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Các huyệt nên day bấm giúp ngủ ngon

Bốn huyệt dưới đây khi được day bấm đều đặn mỗi ngày có thể giúp cải thiện rõ rệt chất lượng giấc ngủ.

Huyệt Tứ Thần Thông

Vị trí: Nằm ở bốn phía trước, sau, trái, phải của huyệt Bách hội, mỗi phía cách 1 thốn (khoảng 2,5 cm).

Tác dụng: Thống điều khí huyết (giúp khí và huyết lưu thông đều đặn), dẫn dương nhập âm (giúp cơ thể chuyển từ trạng thái hoạt động sang trạng thái nghỉ ngơi), trấn tĩnh an thần.

Huyệt Thần môn

Vị trí: Là nguyên huyệt của kinh Tâm, nằm ở mặt trong cổ tay, trên đường lằn ngang cổ tay, phía dưới xương trụ.

Tác dụng: Ninh tâm an thần (làm cho Tâm được yên ổn, từ đó giúp tinh thần lắng dịu), khoan hung lý khí (điều hòa khí ở vùng ngực – tim – phổi, giúp khí huyết lưu thông thuận lợi), giao thông tâm thận (giữ cho Tâm và Thận liên hệ hài hòa, âm dương cân bằng).

Huyệt Tam âm giao

Vị trí: Nằm ở mặt trong cẳng chân, sát bờ sau xương chày, cách đỉnh cao nhất của mắt cá chân trong 3 thốn.

Tác dụng: Kiện tỳ dưỡng huyết, tư thận nhuận can (bồi bổ âm của Thận và làm dịu, làm mềm Can, giúp hai tạng này hoạt động hài hòa), ích âm tiềm dương (bồi bổ phần âm để làm cho dương khí đang vượng hoặc bốc lên được lắng xuống, từ đó lập lại sự cân bằng âm dương trong cơ thể).

Huyệt Nội quan

Vị trí: Trên cổ tay 2 thốn, giữa khe gân cơ gan tay lớn và gan tay bé.

Tác dụng: Định tâm, an thần, lý khí (điều hòa khí trong cơ thể), trấn thống (làm giảm và kiểm soát cơn đau), thanh tâm bào (làm mát và làm dịu Tâm bào, giúp giải nhiệt, giảm kích thích thần kinh và ổn định tinh thần).

Chủ trị: Hồi hộp, đau vùng trước tim, đau ngực – hông sườn, đau dạ dày, buồn nôn, nấc, mất ngủ, động kinh, rối loạn thần kinh chức năng.

Cách thực hiện

• Ngồi hoặc nằm thoải mái, thả lỏng vai và tay;
• Dùng ngón cái ấn lần lượt từng huyệt;
• Day tròn theo chiều kim đồng hồ khoảng 2–3 phút mỗi huyệt, thực hiện cả hai bên;
• Hít thở sâu, đều; có thể nhắm mắt để tăng cảm giác thư giãn.
• Có thể thoa một ít dầu thảo dược như dầu quế, dầu gừng;
• Thời điểm thích hợp: buổi tối trước khi ngủ hoặc khi cảm thấy lo âu, hồi hộp.

Những đối tượng nên áp dụng

Người mất ngủ do lo nghĩ, hay mơ, ngủ không sâu giấc; người thường xuyên hồi hộp, tim đập nhanh; người thức dậy cảm thấy mệt mỏi, thở nông.

Biện pháp phòng ngừa mất ngủ

• Duy trì giờ ngủ – thức đều đặn, kể cả cuối tuần.
• Vận động thể lực thường xuyên.
• Kiểm tra các loại thuốc đang sử dụng.
• Tránh hoặc hạn chế ngủ trưa.
• Hạn chế cafein (caffeine), rượu bia; không sử dụng nicotine.
• Tránh ăn quá no và uống nhiều nước trước khi đi ngủ.
• Tạo thói quen thư giãn trước khi ngủ như tắm nước ấm, đọc sách, nghe nhạc nhẹ.