Không ít phụ huynh lo lắng khi con thường xuyên kêu đau bụng, nhưng sau khi đi khám, bác sĩ lại không tìm thấy nguyên nhân bệnh lý rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, đây có thể là tình trạng đau bụng chức năng – một dạng rối loạn tiêu hóa phổ biến ở trẻ em.

Các chuyên gia nhi khoa cho biết, đau bụng chức năng không phải là bệnh nguy hiểm, nhưng nếu không được hiểu đúng và xử lý phù hợp, nó có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập và tâm lý của trẻ.

Đau bụng chức năng là gì?

Đau bụng chức năng là tình trạng đau bụng tái diễn nhưng không phát hiện tổn thương thực thể hay bệnh lý cụ thể qua các xét nghiệm.

Tình trạng này thường liên quan đến sự rối loạn trong hoạt động của hệ tiêu hóa hoặc sự nhạy cảm quá mức của ruột với các kích thích.

Ở trẻ em, đau bụng chức năng khá phổ biến, đặc biệt trong độ tuổi đi học. Cơn đau có thể xuất hiện nhiều lần trong tuần hoặc kéo dài trong nhiều tháng.

Vì sao trẻ bị đau bụng dù không có bệnh?

Các chuyên gia cho rằng đau bụng chức năng có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả sinh lý và tâm lý.

Rối loạn nhu động ruột

Hệ tiêu hóa của trẻ có thể hoạt động không ổn định, khiến ruột co bóp quá mạnh hoặc không đều, gây cảm giác đau.

Tăng nhạy cảm đường ruột

Một số trẻ có hệ tiêu hóa nhạy cảm hơn bình thường. Những kích thích nhỏ như thức ăn, căng thẳng hoặc thay đổi môi trường cũng có thể gây đau.

Yếu tố tâm lý

Căng thẳng, lo lắng hoặc áp lực học tập có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa thông qua trục não – ruột.

Trẻ có thể bị đau bụng khi chuẩn bị đi học, thi cử hoặc gặp vấn đề trong giao tiếp với bạn bè.

Thói quen ăn uống

Ăn uống không đều, ăn quá nhanh, ít chất xơ hoặc uống ít nước cũng có thể góp phần gây đau bụng.

Dấu hiệu nhận biết

Đau bụng chức năng thường có những đặc điểm sau:

• Đau quanh rốn hoặc vùng bụng dưới.
• Đau tái diễn nhiều lần nhưng không cố định thời điểm.
• Không kèm sốt, nôn ói nhiều hoặc sụt cân.
• Trẻ vẫn ăn uống và phát triển bình thường

Cơn đau có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, sau đó tự hết mà không cần điều trị đặc biệt.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Mặc dù phần lớn trường hợp là lành tính, phụ huynh vẫn cần chú ý nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường như:

• Đau bụng dữ dội hoặc kéo dài liên tục.
• Sốt, nôn ói nhiều.
• Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài.
• Sụt cân hoặc chậm phát triển.
• Đau khiến trẻ thức giấc ban đêm.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến bệnh lý thực thể và cần được kiểm tra.

Đau bụng tác động đến cuộc sống của trẻ như thế nào?

Đau bụng chức năng không nguy hiểm nhưng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Trẻ có thể:

• Ngại đi học.
• Giảm tập trung.
• Lo lắng hoặc sợ hãi.
• Phụ thuộc vào cha mẹ nhiều hơn.

Nếu tình trạng kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ.

Làm gì để giúp trẻ cải thiện?

Các chuyên gia khuyến cáo việc điều trị đau bụng chức năng không chỉ tập trung vào thuốc mà cần thay đổi lối sống và hỗ trợ tâm lý.

Duy trì chế độ ăn hợp lý

• Cho trẻ ăn đúng giờ.
• Tăng cường chất xơ từ rau xanh và trái cây.
• Hạn chế đồ ăn nhanh, nhiều dầu mỡ.

Khuyến khích vận động

Hoạt động thể chất giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn và giảm căng thẳng.

Tạo môi trường tâm lý thoải mái

Phụ huynh nên lắng nghe, chia sẻ với trẻ để giảm áp lực.

Hướng dẫn trẻ nhận biết cảm xúc

Giúp trẻ hiểu và diễn đạt cảm xúc thay vì biểu hiện qua cơn đau.

Tránh lạm dụng thuốc 

Không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc tiêu hóa khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Vai trò của gia đình

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ vượt qua tình trạng này.

Thay vì quá lo lắng hoặc trách mắng, phụ huynh nên:

• Bình tĩnh khi trẻ kêu đau.
• Quan sát tần suất và hoàn cảnh xuất hiện cơn đau.
• Tạo thói quen sinh hoạt lành mạnh.

Việc hiểu đúng về đau bụng chức năng sẽ giúp phụ huynh có cách xử lý phù hợp và tránh can thiệp không cần thiết.

Hiểu đúng để chăm sóc tốt hơn

Đau bụng chức năng ở trẻ em là tình trạng phổ biến và thường không nguy hiểm. Tuy nhiên, việc nhận biết đúng và phân biệt với các bệnh lý khác là rất quan trọng.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng sự kết hợp giữa chăm sóc thể chất và hỗ trợ tâm lý sẽ giúp trẻ cải thiện triệu chứng và phát triển khỏe mạnh.

BS Phạm Thị Thanh Nga

Theo Báo Sức khỏe và đời sống

https://suckhoedoisong.vn/vi-sao-tre-thuong-xuyen-dau-bung-du-di-kham-khong-ra-benh-169260323085052502.htm