Ngoài việc tuân thủ uống thuốc hạ áp đều đặn theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tim mạch, người bệnh tăng huyết áp cần duy trì chế độ ăn lành mạnh và thay đổi lối sống cũng góp phần giúp ổn định huyết áp, tránh được những biến chứng của bệnh.

Tuy nhiên, nhiều người tăng huyết áp chỉ tập trung vào việc kiêng muối hay lựa chọn thực phẩm mà vô tình bỏ quên các loại đồ uống. Trên thực tế, một số thức uống quen thuộc có thể làm co thắt mạch máu, tích tụ natri hoặc tương tác bất lợi với thuốc điều trị, khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn.

1. Nước ngọt có gas và đồ uống nhiều đường 

Các loại nước ngọt có gas, nước tăng lực, trà sữa hay nước trái cây đóng chai pha sẵn chứa hàm lượng đường tinh luyện rất cao (chủ yếu là đường mía sucrose và si-rô ngô giàu fructose).

Khi tiêu thụ lượng đường lớn, cơ thể dễ rơi vào tình trạng kháng insulin, tăng phản ứng viêm thành mạch và thúc đẩy tăng cân, béo phì. Quá trình chuyển hóa đường fructose tại gan còn làm gia tăng nồng độ acid uric trong máu. Mức acid uric cao kích thích thận giữ lại nhiều natri hơn, đồng thời làm giảm sản xuất oxit nitric (chất giúp giãn cơ trơn mạch máu), từ đó khiến mạch máu bị co lại và đẩy huyết áp tăng cao.

2. Người bệnh tăng huyết áp nên kiêng rượu, bia và đồ uống có cồn

Rượu bia tác động tiêu cực và kéo dài lên hệ thống tuần hoàn máu. Ngay sau khi uống, lượng cồn có thể làm mạch máu giãn tạm thời khiến huyết áp giảm nhẹ nhưng chỉ vài giờ sau đó, huyết áp sẽ tăng vọt trở lại do phản ứng kích thích của hệ thần kinh giao cảm.

Uống rượu bia mạn tính làm tăng giải phóng hormone cortisol và renin-angiotensin-aldosterone, dẫn đến tình trạng co thắt mạch máu và tăng huyết áp khó kiểm soát lâu dài.

Ngoài ra, việc sử dụng đồ uống có cồn thường xuyên làm giảm tác dụng của hầu hết các nhóm thuốc hạ huyết áp thường dùng.

3. Cà phê đậm đặc và đồ uống chứa nhiều caffeine

Caffeine có trong cà phê đặc, nước tăng lực hay một số loại trà đen có thể gây tăng huyết áp tức thời sau khi uống. Cơ chế chủ yếu là do caffeine ngăn chặn hormone giúp mạch máu mở rộng, đồng thời kích thích tuyến thượng thận giải phóng nhiều adrenaline và cortisol hơn.

Mặc dù phản ứng này diễn ra mạnh hơn ở những người không thường xuyên uống cà phê nhưng người bệnh tăng huyết áp vẫn nên cẩn trọng. Tránh uống cà phê đậm đặc ngay trước khi vận động thể lực hoặc vào thời điểm đang có cơn tăng huyết áp; không nên sử dụng vào buổi chiều tối để tránh gây rối loạn giấc ngủ.

4. Đồ uống thể thao và nước giải khát chứa nhiều natri

Nhiều loại nước uống thể thao bù điện giải được thiết kế cho vận động viên hoạt động cường độ cao nhằm bù đắp lượng muối mất qua mồ hôi. Đối với người sinh hoạt bình thường bị tăng huyết áp, lượng natri hòa tan trong các loại đồ uống này có thể làm tăng thể tích dịch tuần hoàn, khiến tim phải làm việc nhiều hơn và áp lực máu trong động mạch tăng lên.

Trừ khi có chỉ định bù điện giải từ nhân viên y tế trong các trường hợp đặc biệt (như sốt cao, tiêu chảy), người cao tuổi và người tăng huyết áp không nên dùng nước uống thể thao như nước giải khát hàng ngày.

5. Nước ép bưởi chùm (Grapefruit)

Mặc dù nước ép trái cây tự nhiên thường giàu vitamin nhưng nước ép từ bưởi chùm (một giống bưởi vỏ vàng, tép hồng có nguồn gốc từ phương Tây) lại là thức uống cần kiêng kỵ đối với người đang dùng thuốc hạ áp.

Với người đang điều trị bằng thuốc hạ huyết áp, việc uống nước ép bưởi cần được kiểm soát chặt chẽ. Các hợp chất tự nhiên trong bưởi ức chế enzyme phân giải thuốc ở hệ tiêu hóa. Hậu quả là cơ thể hấp thụ lượng thuốc lớn hơn rất nhiều so với chỉ định, dẫn đến tình trạng quá liều. Tình trạng này kéo huyết áp xuống mức thấp nguy hiểm, gây choáng váng, ngất xỉu hoặc nhịp tim bất thường.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, kết hợp bưởi với các loại thuốc điều trị huyết áp thuộc nhóm chẹn kênh canxi như nifedipine (Procardia) và amlodipine (Norvasc) có thể làm huyết áp tụt quá mức.

Thay vì sử dụng các loại đồ uống tiềm ẩn nguy cơ, người bệnh tăng huyết áp nên ưu tiên các nguồn nước có tác dụng hỗ trợ tim mạch như nước lọc, trà hoa cúc, trà atisô, trà hoa hòe hay các loại nước ép rau củ ít đường như nước ép cần tây, dưa chuột hoặc củ dền nguyên chất dồi dào kali và nitrat tự nhiên, hỗ trợ mạch máu đàn hồi và lưu thông tốt hơn.

Thiên Châu

Theo Báo Sức khỏe và đời sống

https://suckhoedoisong.vn/5-loai-do-uong-can-tranh-khi-bi-tang-huyet-ap-169261002155305127.htm