Tình trạng thở khò khè ở trẻ sơ sinh có thể là do một số nguyên nhân dưới đây:

Viêm phổi. Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh thường là do nhiễm trùng đường hô hấp khiến phổi bị tổn thương. Kéo theo đó là tình trạng ứ dịch, tích tụ mủ trong nang phế quản, khiến trẻ bị khó thở, thở khò khè, ngạt mũi.

Hen suyễn. Bên cạnh dấu hiệu thở khò khè, hen suyễn còn có thể gây ra tình trạng ngạt mũi. Cơn hen có xu hướng khởi phát khi trẻ tiếp xúc với phấn hoa, lông thú cưng, khói thuốc,... Các tác nhân này dễ khiến đường thở của trẻ bị hẹp lại, gây khó thở hoặc thở khò khè.

Trào ngược dạ dày thực quản. Khi bị trào ngược dạ dày thực quản, trẻ sơ sinh có xu hướng thở khò khè. Vì khi đó, lượng axit và dịch vị từ dạ dày dễ trào ngược lên vùng thực quản, ảnh hưởng đến đường thở, tăng nguy cơ kích ứng và viêm đường hô hấp, khiến đường thở của trẻ hẹp lại.

Khi trẻ thở khò khè, cha mẹ có thể dùng máy xông với dung dịch muối hoặc thuốc giãn phế quản theo đúng liều lượng bác sĩ đã chỉ định.

Viêm tiểu phế quản. Bệnh lý này khởi phát khi tiểu phế quản của trẻ bị viêm, tích tụ dịch khiến đường thở bị tắc nghẽn hoặc hẹp hơn. Từ đó dẫn đến triệu chứng thở khò khè, sốt nhẹ, ho, nước mũi chảy ngược vào họng. Triệu chứng của viêm tiểu phế quản gần tương tự như hen suyễn. Trường hợp trẻ bị thở khò khè trong vài tuần, không có dấu hiệu thuyên giảm, ba mẹ nên cho trẻ đi khám.

Mềm sụn thanh quản. Mềm sụn thanh quản là một dạng dị tật bẩm sinh có thể xuất hiện ở một số trẻ sơ sinh. Dị tật này khiến phần trên của thanh quản mềm hơn và dễ bị xẹp lại khi thở, gây hiện tượng thở khò khè.

Ngoài ra, trẻ bị khò khè còn có thể do những nguyên nhân khác như: trẻ bị mắc dị vật trong đường thở; viêm thanh phế quản cấp tính; trẻ có khối u trong phổi,...

Cha mẹ cần làm gì khi trẻ bị khò khè?

Nếu trẻ bị thở khò khè ở mức độ nhẹ và không có dấu hiệu nghiêm trọng, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp sau để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn:

• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt chú ý giữ ấm vùng mũi, cổ và ngực của trẻ để tránh kích thích đường thở đồng thời tránh để trẻ tiếp xúc với không khí lạnh hoặc gió lùa.
• Vệ sinh mũi họng: Sử dụng nước muối sinh lý 0,9% để nhỏ mũi hoặc rửa mũi, giúp làm sạch dịch nhầy và giảm tắc nghẽn.
• Cho trẻ uống nhiều nước: Với trẻ sơ sinh, tăng cường bú sữa mẹ để cung cấp nước và tăng đề kháng. Với trẻ lớn hơn, khuyến khích uống nước ấm để làm loãng dịch nhầy.
• Sử dụng máy xông khí dung: Nếu bác sĩ đã chỉ định, cha mẹ có thể dùng máy xông với dung dịch muối hoặc thuốc giãn phế quản theo đúng liều lượng.

Không nên:

• Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không sử dụng thuốc giãn phế quản, kháng sinh hoặc thuốc ho khi chưa có chỉ định của bác sĩ bởi việc làm này có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm.
• Tránh môi trường ô nhiễm: Giữ trẻ tránh xa khói thuốc lá, hóa chất, bụi bẩn hoặc mùi hương mạnh vì chúng có thể làm nặng thêm tình trạng khò khè.
• Điều chỉnh tư thế ngủ: Nếu nghi ngờ trẻ bị trào ngược dạ dày, không để trẻ nằm thẳng khi ngủ. Nâng nhẹ đầu trẻ để giảm áp lực lên đường thở.

Dấu hiệu nghiêm trọng cần đưa trẻ đi khám bác sĩ

Khi trẻ bị khò khè khó thở kéo dài, dai dẳng (trên 4 tuần), cần cho trẻ đến khám bệnh viện chuyên khoa vì nhiều trường hợp cần phải làm nhiều xét nghiệm chuyên sâu để xác định chẩn đoán.

Nếu trẻ bị thở khò khè kèm các dấu hiệu bất thường dưới đây, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay:

• Trẻ thở nhanh hơn bình thường (khoảng hơn 60 lần/phút), cánh mũi phập phồng.
• Trẻ bị rút lõm lồng ngực
• Trẻ bị tím tái môi, đầu chi hoặc quanh miệng.
• Ngoài ra, trẻ có thể kèm theo bú kém, quấy khóc nhiều, li bì hoặc mệt mỏi.